(1) Informacija sa sastanka predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode Jovana Jola Vučurovića sa ambasadorom Države Palestine u Crnoj Gori Nj.E. Rabijem Alhantulijem, održanog 22. februara 2021. godine;
(2) Informacija o učešću sekretara Odbora za ljudska prava i slobode Slave Burić na Konferenciji o saradnji Državne revizorske institucije Crne Gore i Skupštine Crne Gore, održanoj 25. i 26. februara 2021. godine;
(3) Informacija o učešću članice Odbora za ljudska prava i slobode Jelene Božović i člana Odbora za ljudska prava i slobode Albina Ćemana na Multilateralnom sastanku „Uticaj pandemije COVID-19 na žene“, organizovanom od strane Vestminsterske fondacije za demokratiju 2. marta 2021. godine;
(4) Informacija o učešću predsjednika Odbora za ljudska prava i slobode Jovana Jola Vučurovića i člana Odbora Gencija Nimanbegua na Okruglom stolu na temu „Novi dijalog za manjinska prava“, održanom u Podgorici 26. marta 2021. godine;
(5) Informacija o učešću sekretara Odbora za ljudska prava i slobode Slave Burić i sekretara Administrativnog odbora Goranke Vučinić na Video konferenciji na temu „Nadzor nad izvršnim tijelima potčinjenim Skupštini i saradnja sa institucijom Ombudsmana“ koju je organizovala SIGMA 2. aprila 2021. godine;
(6) Informacija o učešću člana Odbora za ljudska prava i slobode dr Albina Ćemana na PLS vebinaru „Prezentacija izvještaja o post-zakonodavnom nadzoru Mreže odbora za ljudska prava i rodnu ravnopravnost”, održanom 6. aprila 2021. godine;

****
U vezi sa prvom tačkom Dnevnog reda, donošenjem Plana aktivnosti za 2021. godinu Odbor za ljudska prava i slobode nastavlja uspostavljenu praksu, započetu donošenjem Plana aktivnosti Odbora za period od decembra 2010. do oktobra 2011. godine, na osnovu ocjena, zamjerki i preporuka iz Izvještaja Evropske komisije, sa ciljem da se doprinese planskom, sistematskom i koordinisanom djelovanju radi što efikasnijeg i kvalitetnijeg ispunjavanja obaveza koje nas očekuju na putu evropskih integracija.
Veoma važnim smatramo ukazati i na snažnu podršku evropskih poslanika procesu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, iskazanu i u Saopštenju Odbora za spoljne poslove Evropskog parlamenta od 14. aprila 2021. godine nakon razmatranja izvještaja o Crnoj Gori za 2019-2020. godinu.
“ Evropski poslanici podstiču Crnu Goru da ubrza reforme povezane sa EU
U Izvještaju Odbora za spoljne poslove Evropskog parlamenta usvojenom u utorak, 13. aprila 2021. godine poslanici izražavaju punu podršku procesu pristupanja Crne Gore EU i pozivaju novu Vladu da se usredsredi na dalje reforme.
Poslanici Odbora za spoljne poslove pohvalili su napredak Crne Gore u borbi protiv organizovanog kriminala i pozvali vlasti da ubrzaju reforme, posebno u pogledu vladavine prava i osnovnih prava, pravosuđa, slobode medija i borbe protiv korupcije.
Napeta politička klima u zemlji
U Izvještaju Komiteta o izvještajima Komisije za Crnu Goru za 2019-2020, usvojenom u utorak, 13. aprila 2021. godine poslanici izražavaju zabrinutost zbog napete političke klime u zemlji. Podvlače da je otvoren i konstruktivan dijalog između svih političkih i društvenih aktera ključan za kretanje naprijed na putu pristupanja EU. Članovi su takođe zabrinuti zbog visoko polarizovanog medijskog ambijenta, posebno zbog sve većeg obima dezinformacija. Oni pozivaju na evropsku saradnju sa Crnom Gorom u rješavanju problema dezinformacija i sajber i hibridnih prijetnji. Crna Gora je sve ranjivija kako njen javni dug raste, posebno prema Kini, kažu evropski poslanici.

Većina građana podržava članstvo u EU

Nedavna istraživanja javnog mnjenja pokazuju da sve veći broj građana Crne Gore (76,6%) podržava da zemlja postane država članica EU, što je jedna od najviših stopa javne podrške EU u regionu, napominju poslanici EP.
Bilateralne odnose sa Srbijom obilježile su tenzije, a poslanici u Parlamentu insistiraju na tome da se svi bilateralni sporovi rješavaju inkluzivnim i nekonfliktnim dijalogom, uz izbjegavanje bilo kog oblika stranog miješanja u domaća pitanja.
Pandemija COVID-19 imala je uticaj na crnogorsku ekonomiju, čiji se BDP smanjio za 14,3% u 2020. Stoga, poslanici Evropskog parlamenta pozivaju vlasti da efikasno koriste pomoć EU za ublažavanje uticaja krize. Oni takođe apeluju na EU da pokaže svoju solidarnost sa zemljama Zapadnog Balkana pomažući im da prime vakcine protiv COVID-19.
Izvjestilac Tonino Picula je saopštio: „Ovim izvještajem potvrđujemo snažnu podršku Evropskog parlamenta procesu pristupanja Crne Gore EU. Takođe, podstičemo zemlju - kao vodeću u procesu pridruživanja, da nastavi da ispunjava svoje programe reforme ka EU, posebno u oblasti vladavine prava. Visoka i rastuća javna podrška članstvu u EU trebalo bi da bude podsticaj crnogorskim zainteresovanim stranama da rade zajedno na ispunjavanju ovog zajedničkog cilja. “
Izvještaj je usvojen sa 58 glasova “za”, 4 glasa “protiv” i 9 “uzdržanih”. Glasanje je održano u utorak, 13. aprila 2021. godine, a rezultati su objavljeni u srijedu, 14. aprila 2021. godine.” (preuzeto sa web sajta Evropskog parlamenta, 14. aprila 2021. godine)
Tokom 2021. godine Odbor za ljudska prava i slobode nastaviće realizaciju aktivnosti u okviru procesa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji. Posebna pažnja biće posvećena praćenju realizacije obaveza utvrđenih revidiranim akcionim planovima Vlade Crne Gore za poglavlja 23 i 24 kako bi, shodno svojoj nadležnosti, Odbor dao doprinos ispunjenju preporuka Evropske komisije i izgradnji efikasnih institucija i društva vladavine prava, kao preduslova za dalji demokratski razvoj države Crne Gore.

Plan aktivnosti Odbora za ljudska prava i slobode za 2021. godinu sačinjen je na osnovu:
- Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2020. godinu,
- Programa rada Vlade Crne Gore za 2021. godinu,
- Akcionog plana za jačanje zakonodavne i kontrolne uloge Skupštine Crne Gore u 2021. godini i
- jednog broja nerealizovanih aktivnosti iz Plana aktivnosti Odbora za 2020. godinu.

Polazeći od obaveze daljeg snaženja Odbora za ljudska prava i slobode i kontinuiteta s aktivnostima ovog radnog tijela u prethodnom periodu, posebnu pažnju u ovoj godini, Odbor će posvetiti aktivnostima i nadležnim institucijama koje treba da obezbijede veću efikasnost u oblasti: zaštite od diskriminacije, prevencije torture, zaštite prava lica lišenih slobode, zaštite ličnih podataka, prava lica sa invaliditetom, sa posebnim akcentom na prava djece sa teškoćama u razvoju i zaštitu prava djeteta u cilju dostizanja standarda definisanih Konvencijom UN o pravima djeteta, zbog čega je u Planu aktivnosti za 2021. godinu, kao i prethodnih godina, akcenat usmjeren na aktivnosti koje se odnose na:
- implementaciju donešenih zakona, jačanjem kontrolne uloge Odbora (čl. 68, 73, 75 i 162 Poslovnika Skupštine Crne Gore),
- zaštitu od diskriminacije,
- prevenciju torture i drugih oblika nečovječnog, surovog ili ponižavajućeg postupanja, u skladu sa preporukama Evropskog komiteta za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja ili kažnjavanja (CPT),
- zaštitu prava lica lišenih slobode,
- zaštitu ličnih podataka,
- zaštitu prava lica sa invaliditetom, sa posebnim akcentom na djecu sa teškoćama u razvoju,
- zaštitu prava djeteta u cilju dostizanja standarda definisanih Konvencijom UN o pravima djeteta i
- intenziviranje međunarodne saradnje sa subjektima koji se bave pitanjima zaštite ljudskih prava i sloboda, savjetodavnim tijelima Savjeta Evrope i Evropske unije, daljim jačanjem konstruktivne uloge koju Crna Gora ima u regionalnoj saradnji i nastavkom saradnje koju Odbor ima sa odgovarajućim radnim tijelima drugih parlamenata, kao i učešćem članova Odbora na seminarima, konferencijama i drugim međunarodnim aktivnostima, na poziv međunarodnih organizacija, u skladu sa čl. 208, 209 i 210 Poslovnika Skupštine Crne Gore.

Kao i prethodnih godina, Odbor će u svom radu zadržati multisektorski pristup i nastaviti saradnju sa institucijom Zaštitnika ljudskih prava i sloboda Crne Gore, nadležnim državnim organima koji se bave pitanjima ljudskih prava i sloboda, međunarodnim organizacijama i nevladinim sektorom, a jedan broj aktivnosti, kroz institute kontrolne funkcije Skupštine, posvetiće praćenju implementacije zakona i realizacije zaključaka Skupštine i ovog Odbora.
***
Predlog plana aktivnosti Odbora za 2021. godinu biće dostavljen u elektronskoj formi članovima Odbora i na još oko 40 adresa radi davanja predloga, primjedbi i sugestija Sekretarijatu Odbora, do 26. aprila 2021. godine, koji će biti predstavljeni na Šestoj sjednici Odbora, u proširenom sastavu (relevantni predstavnici političkog sistema Crne Gore, međunarodnih organizacija sa sjedištem u CG, uz prisustvo predstavnika Delegacije Evropske unije u Crnoj Gori), kako bi nakon razmatranja predloga, primjedbi i sugestija isti usvojili.
***
U vezi sa trećom i četvrtom tačkom Dnevnog reda, polazeći od navoda u Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za 2020. godinu:
„ Novi etički kodeks poslanika Skupština je usvojila u julu 2019. godine većinom glasova poslanika iz tadašnjih stranaka na vlasti. Odboru za ljudska prava nije predata nijedna pritužba građana, medija ili zainteresovanih strana u kojoj bi se navodilo da je došlo do povrede etičkog kodeksa.“ (strana 12 Radne verzije prevoda Izvještaja Evropske komisije o Crnoj Gori za 2020. godinu koju je pripremila Kancelarija za evropske integracije),
Odbor će razmatranjem Izvještaja o radu Odbora za ljudska prava i slobode, kao radnog tijela nadležnog za nadzor nad primjenom i praćenjem poštovanja Etičkog kodeksa poslanika za 2020. godinu i Predloga godišnjeg plana obuka poslanika po pitanju poštovanja i primjene Etičkog kodeksa poslanika za 2021. godinu, realizovati obaveze utvrđene članom 15 Etičkog kodeksa poslanika.

***
Na sjednicu Odbora u proširenom sastavu, u skladu sa članom 67 Poslovnika Skupštine Crne Gore, pozvani su:
- zaštitnik ljudskih prava i sloboda Crne Gore, mr Siniša Bjeković,
- ministar pravde, ljudskih i manjinskih prava, dr Vladimir Leposavić,
- ministar finansija i socijalnog staranja, mr Milojko Spajić,
- ministarka prosvjete, nauke, kulture i sporta, dr Vesna Bratić,
- generalni sekretar Skupštine Crne Gore, Aleksandar Klarić,
- rukovodilac Službe za kadrovske i opšte poslove u Skupštini Crne Gore, Dražen Malović,
- direktorica Agencije za sprječavanje korupcije, Jelena Perović,

Da učestvuju u radu sjednice pozvani su i predstavnici:
- Delegacije Evropske unije u CG, šefica Delegacije, izvanredna i opunomoćena ambasadorka Oana Cristina Popa,

međunarodnih organizacija sa sjedištem u Crnoj Gori:
- Programske kancelarije Savjeta Evrope u Podgorici, šefica Evgenija Jakumopulu,
- Predstavništva UNICEF-a u Crnoj Gori, šef Juan Santander,
- Predstavništva UNHCR-a u Crnoj Gori, predstavnik Adrian Edwards,
- Sistema Ujedinjenih nacija, savjetnica UN za ljudska prava Anjet Lanting,
- Misije OEBS-a u Crnoj Gori, šefica Misije, ambasadorka Maryse Daviet,
- Vestminsterske fondacije za demokratiju, direktor za Zapadni Balkan Emil Atanasovski i projekt menadžer Ivan Radojević i
NVO-a koje se bave pitanjima ljudskih prava i sloboda i monitoringom rada Odbora za ljudska prava i slobode:
- “Građanska alijansa”, programski direktor Milan Radović,
- Savez udruženja roditelja djece i omladine sa teškoćama u razvoju „Naša inicijativa“,
izvršni direktor Milisav Korać,
- Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore, izvršna direktorica Marina Vujačić,
- „Centar za prava djeteta“, direktorica Rajka Cica Perović.

****
Od učesnika, pozvanih da učestvuju u radu sjednice Odbora, očekuje se da svojim predlozima pomognu u konkretizovanju predloženih tema, kako bi se zadaci Crne Gore iz pristupnih pregovora sa Evropskom unijom uspješno realizovali tokom godine.

****